Cursussen

Cursussen in het seizoen 2018-2019

1. Tussen Tenach en Talmoed… een ontdekkingsreis!

Aan de hand van de Talmoed, Midrash, Sjoelchan Aroech (de Codex) en latere bronnen worden alledaagse en minder alledaagse onderwerpen om ons heen behandeld.
De cursusavonden beginnen met een vraagstelling over een bepaald actueel onderwerp, zoals aidsbestrijding, discriminatie, de eredienst in de synagoge, het verzorgen van huisdieren, de instandhouding van een parlementaire democratie, strafprocessen en vele andere zaken.
De cursisten hebben natuurlijk de vrijheid om zelf ook onderwerpen aan te dragen. De bronnen worden door de cursisten inhoudelijk bestudeerd. Het kunnen lezen van het Hebreeuws is geen absolute noodzakelijkheid om deel te nemen. Door middel van deze cursus maken de deelnemers kennis met de methodiek van het omgaan met eeuwenoude rabbijnse literatuur.

Docent: Rabbijn Lody van de Kamp
Cursusavond: woensdag van 19.30 – 21.00 uur, eens per maand, eerste cursusavond: woensdag 5 september 2018


2. Bijbels Hebreeuws voor beginners

In deze cursus wordt een inleiding gegeven in het lezen van het Bijbels ­Hebreeuws, te beginnen bij de schriftleer en klankleer, en vervolgens de basale verbuigingen van de naamwoorden en werkwoorden. Al snel na de start van de cursus wordt een begin gemaakt met het lezen van teksten. Eerst gaat dat lezen natuurlijk heel langzaam, maar gaandeweg wordt de snelheid opgevoerd.
De cursus is geschikt voor mensen zonder enige kennis van welke vorm van Hebreeuws ook. Kennis van het alfabet is echter wel van nut om juist in het begin niet achter te blijven. Belangstellenden wordt daarom aangeraden al ruim van tevoren de website voor de lessen te bezoeken en met het alfabet te gaan oefenen. Klik hier voor HTML of PDF.

Voor deze cursus zijn geen extra hulpmiddelen nodig, zowel de teksten als de grammaticale informatie worden via de website van de docent beschikbaar gesteld. Voor belangstellenden met enige kennis van het modern Hebreeuws (Ivriet) zij opgemerkt dat het Bijbels Hebreeuws in zijn schrift- en vormleer weinig afwijkt, echter wel heel sterk afwijkt in de zinsopbouw en de functie van de werkwoordsvormen.
Het is de bedoeling om het komende jaar enkele hoofdstukken uit het begin van het eerste boek van Samuel te lezen. We hopen dat na een jaar de cursisten in staat zijn om, met behulp van een woordenboek, te begrijpen hoe verschillende vertalers tot hun vertalingen zijn gekomen.

Deze cursus vindt alleen doorgang met minimaal 10 deelnemers!

Docent: Karel Jongeling
Cursusmiddag: woensdag, van 16.00 – 17.30 uur, wekelijks, eerste cursusmiddag: woensdag 26 september 2018


3. Bijbels Hebreeuws voor enigszins gevorderden

In deze cursus wordt ervan uitgegaan dat de deelnemers een basiskennis hebben van het Bijbels Hebreeuws. Wat de grammatica aangaat besteden we vooral aandacht aan de onregelmatige werkwoorden.
Afgezien van een Hebreeuwse Bijbeltekst zijn geen verdere hulpmiddelen noodzakelijk. We zullen aan het begin van de cursus nog eens aandacht besteden aan de bestaande woordenboeken.
Het is de bedoeling verhalen uit het boek Koningen te gaan lezen. We zullen, behalve aan grammatica en vocabulair, ook aandacht besteden aan de traditionele uitleg van de tekst.
Daartoe zullen we voor het begin van het cursusjaar tekst en vertaling van het commentaar van Rasjie op onze website plaatsen. De tekst is te vinden via deze link.

Docent: Karel Jongeling
Cursusavond: woensdag, van 18.00 – 19.30 uur,
Eerste cursusavond: woensdag 26 september 2018


4. Hebreeuwse teksten in de Leidse synagoge (blokcursus)

Op 6 maart 2018 verscheen het boek ‘Hebreeuwse teksten in de Leidse synagoge’. Deze publicatie geeft vrijwel alle teksten in de Leidse sjoel weer, die op muren en op rituele voorwerpen staan aangegeven. Deze teksten zijn gedocumenteerd en vertaald. In deze blokcursus zal nader ingegaan worden op de beschrijvingen in het boek, en speciaal ook op de achtergronden van de rituele voorwerpen.
Ter afsluiting van deze blokcursus is er een rondleiding door de synagoge met speciale aandacht voor de behandelde teksten en voorwerpen.
Het boek zelf dient voor deze cursus aangeschaft te worden, te bestellen via deze website.

Docent: Karel Jongeling
Cursusavonden: woensdag van 19.30 – 21.00 uur op 27 februari, 13 en 27 maart en 10 april 2019


5A. Ivriet (modern Hebreeuws)

Kitah gimel 2

In deze cursus gaan we door met de verleden tijd, vanaf hoofdstuk gimel, uit het boek Ivriet mi-bereisjiet alef. De cursus sluit aan op Kitah beth van het JSL. Behalve de lesstof wordt er ook aandacht geschonken aan algemene kennis over Joodse en Israëlische feestdagen, gebruiken en cultuur.

Docente: Sylvie Hoyinck
Cursusavond: zondag van 19.30 – 21.00 uur
Eerste cursusavond: zo. 2 september 2018

5B. Ivriet (modern Hebreeuws)

Docente: Noa Breemhaar

De cursus Ivriet wordt aangeboden op vele niveaus. Voor eenieder is er een passende cursus te vinden. Hieronder per cursus een korte beschrijving van de inhoud en het niveau.
Voor alle Ivriet-cursussen geldt dat er naast de teksten uit het werkboek ook aandacht wordt geschonken aan de Joodse/Israëlische cultuur aan de hand van verhalen, gedichten of liedjes in eenvoudig Ivriet. Alle boeken worden bij de docent gekocht.
Voor meer informatie of overleg graag even contact opnemen met de docent.

Kitah alef – tegenwoordige tijd

Deze cursus is bedoeld voor iedereen die Ivriet wil leren, zoals dat tegenwoordig gesproken wordt in Israël. In dit jaar leren we het Alef-Beth (alfabet). Verder oefenen we lezen en spreken met behulp van teksten in de tegenwoordige tijd. In de lessen maken we kennis met de Joodse literatuur en beëindigen met een Hebreeuws lied.
Belangrijk voor het volgen van de cursus is het voorbereiden van de lessen thuis (ongeveer 4 uur per week).
Werkboek + CD: ”Ivriet min ha-hatchala Alef” (https://www.myhebrewbooks.com/product/hebrew-from-scratch-part-a-cd/), grammaticaboekje en map. Deze lesmaterialen worden bij de docent aangeschaft, kosten circa 85 euro.

Cursusavond: maandag van 18.30 – 20.00 uur, wekelijks
Eerste cursusavond: maandag 8 oktober 2018

Kitah Bet – tegenwoordige / verleden tijd

We gaan in deze cursus verder met het boek ”Ivriet min ha-hatchala Alef”, welke in kitah Alef behandeld is, vanaf bladzijde 111. Dit jaar verbreden we de woordenschat, voornamelijk in de tegenwoordige tijd. We maken ook kennis met de verleden tijd. In de lessen maken we kennis met de Joodse literatuur en beëindigen met een Hebreeuws lied.

Cursusavond: donderdag van 18.30 – 20.00 uur, wekelijks
Eerste cursusavond: donderdag 4 oktober 2018

Kitah Gimel – toekomende tijd

Deze cursus is bedoeld voor diegenen, die al basiskennis hebben van de verleden tijd. Dit jaar beginnen we met de toekomende tijd. We beginnen de les met een positief verhaal uit het nieuws en beëindigen met een Hebreeuws lied.
Werkboek: “Ivriet mi-bereishiet Bet “ (ISBN: 19900000403).
Naast het werkboek lezen we ook literatuur in Ivriet kala.

Cursusavond: dinsdag van 18.30 – 20.00 uur, wekelijks
Eerste cursusavond: dinsdag 9 oktober 2018

Kitah Dalet – toekomende tijd

Deze cursus is bedoeld voor degenen die al een brede basiskennis hebben van de verleden en tegenwoordige tijd. Maar ook enige kennis met de toekomende tijd. We beginnen de les met een positief verhaal uit het nieuws en beëindigen met een Hebreeuws lied.
Werkboek: “Ivriet mi-bereishiet Bet” (ISBN: 19900000403).

Naast het werkboek lezen we ook literatuur in Ivriet kala.

Cursusavond: dinsdag van 20.15 – 21.45 uur, wekelijks
Eerste cursusavond: dinsdag 9 oktober 2018

Kitah Hee – gevorderden

Deze cursus is bedoeld voor wie een ruime basiskennis heeft in het Ivriet en deze wil vernieuwen of uitbreiden. Deze cursus wordt gegeven in een rustig tempo. We beginnen de les met een positief verhaal uit het nieuws en beëindigen met een Hebreeuws lied.
Werkboek: ”Ivriet min ha-hatchala Bet” (ISBN: 9786965350626).

Naast het werkboek lezen we ook literatuur in Ivriet kala.

Cursusavond: maandag van 20.15 – 21.45 uur, wekelijks
Eerste cursusavond: maandag 8 oktober 2018

Kitah Wav – gevorderden

Deze cursus is bedoeld voor wie een ruime basiskennis heeft in het Ivriet en deze wil vernieuwen of uitbreiden op een hoger niveau. In de lessen komen steeds drie onderdelen aan bod: actualiteiten, het werk-boek en moderne literatuur in Ivriet kala.
Werkboek: “Agada shel safa” (“What a Language” Mazal Cohen /Akademon nummer: 741053400).

Cursusavond: donderdag van 20.15 – 21.45 uur, wekelijks
Eerste cursusavond: donderdag 4 oktober 2018


6. Jiddisch

a. Stoomcursus Jiddisch voor goochemerds

In twee avonden van elk 3 uur wordt u ingevoerd in de geheimen van het Jiddische alfabet en leert u lezen en schrijven. Deze stoomcursus is geschikt voor iedereen. Voorkennis is niet nodig, nieuwsgierigheid wel. Na één avond kunt u in elk geval uw eigen naam schrijven. Na twee avonden zijn de geïnteresseerden klaargestoomd voor deelname aan de eerste les van een cursus Intensief Jiddisch.

Docent: Ruben Verhasselt
Cursusavonden: dinsdag 4 september en woensdag 26 september 2018, van 19.00 – 22.00 uur

b. Intensief Jiddisch 2

Een cursus voor degenen die het afgelopen jaar Intensief Jiddisch 1 hebben gevolgd en eventuele instromers. We gaan verder met het boek Intensive Yiddish van Gennady Estraikh, Oxford, Oksforder Yidish Press, 1996. We breiden onze kennis van de grammatica en onze woordenschat uit en maken kennis met de Jiddische literatuur.

Docent: Ruben Verhasselt
Cursusavond: dinsdag van 19.30 – 21.00 uur, eens in de 14 dagen
Eerste cursusavond: 16 oktober 2018
Tweede cursusavond (na herfstvakantie): 6 november 2018

c. Intensief Jiddisch 6

Een cursus voor zesdejaars. We maken nader kennis met de moderne Jiddische literatuur aan de hand van teksten van Avrom Reisen (1876-1953), Sjolem Alejchem (1859-1916), Lejb Olitski (1894-1975) en Herts Bergner (1907-1969). Ze worden ons door native speakers voorgelezen op de CD’s bij Heather Valencia (ed.), Mit groys fargenign. Hundert yor Yidishe literatur, Oxford Institute for Yiddish Studies, 2003.

Docent: Ruben Verhasselt
Cursusavond: maandag van 19.30 – 21.00 uur, eens in de 14 dagen
Eerste cursusavond: 15 oktober 2018
Tweede cursusavond (na herfstvakantie): 5 november 2018

d. Intensief Jiddisch 9 voor gevorderden

Een cursus voor de getrouwe groep gevorderden. We maken nader kennis met de moderne Jiddische literatuur via teksten van onder anderen Shmuel Harendorf (1900-1969), Der Tunkeler (1881-1949), Leye Robinson (1955), Abraham Sutzkever (1913-2010) . Ze worden ons voorgelezen door Helen Beer, Barry Davis, Pesakh Fiszman en Jeremy Grant op de CD’s bij Heather Valencia (ed.), Mit groys fargenign. Hundert yor Yidishe literatur, Oxford Institute for Yiddish Studies, 2003.

Docent: Ruben Verhasselt
Cursusavond: dinsdag van 19.30 – 21.00 uur, eens in de 14 dagen
Eerste cursusavond: 9 oktober 2018
Tweede cursusavond (na herfstvakantie): 30 oktober 2018

e. De Leidse lejenkraiz, Jiddische leesclub voor vergevorderden

We lezen Mame-loshn van Nahum Stutchkoff (1893-1965). De acteur en lexicograaf Stutchkoff, samensteller van de monumentale Thesaurus van de Jiddische taal en van het Jiddische rijmwoordenboek, werd vooral bekend door zijn optredens voor Jiddischtalige radiozenders in New York. Zo presenteerde hij een talentenjacht voor kinderen, maar vooral ook het programma Mame-loshn. Hierin legde hij een enorme schat aan Jiddische woorden en uitdrukkingen uit, bestreed hij anglicismen en germanismen en beantwoordde hij taalvragen van al dan niet denkbeeldige luisteraars. ‘Hoe zeg je cockroach op z’n Jiddisch?’ vraagt een huisvrouw uit Brooklyn met enige schroom.
‘Waar komt het woord nebbisj vandaan?’ wil iemand uit de Bronx weten. Stutchkoff heeft alle antwoorden voor ons en legt uit waarom ’s nachts alle koeien zwart zijn in het Jiddisch.

Boek: Nahum Stutchkoff, Mame-loshn, edited by Alec Eliezer Burko, with an introduction and comprehensive bibliography by Alec Eliezer Burko and Amanda Seigel, New York, Forward, 2014.

Docent: Ruben Verhasselt
Cursusavond: maandag van 20.15 – 21.45 uur, eens in de 14 dagen
Eerste cursusavond: 8 oktober
Tweede cursusavond (na herfstvakantie): 29 oktober


7. Joodse literatuur

Komend studiejaar zullen onderstaande romans worden besproken:

  • Christophe Boltanski, De Schuilplaats. Frans 2016, 288 blz.
    Meeslepende, bekroonde roman over kleurrijke familie in een herenhuis in Parijs, een eigen domein in een vaak vijandige omgeving.
  • Howard Jacobson, Shylock is mijn naam. Engels 2016, 316 blz.
    Een geestige maar ook messcherpe hervertelling van Shakespeares De koopman van Venetië, al sinds 1597 actueel en omstreden.
  • Aharon Appelfeld, Plotseling, liefde. Israëlisch 2018, 256 blz.
    Appelfeld, overleden in 2018, verbeeldt de groeiende liefde tussen een oudere schrijver, die de Holocaust heeft overleefd en zijn veel jongere hulp.
  • Emuna Elon, Sonja’s zoon, Israëlisch, 352 blz.
    In het JHM in Amsterdam ontdekt een Israëlische schrijver een geheim in het leven van zijn moeder, dat hem persoonlijk raakt. Hij gaat op onderzoek uit.

Docent: Peter Schmitz
Cursusmiddagen: maandag van 14.00 – 16.00 uur op 4 februari, 4 maart, 1 april en 6 mei 2019


8. We haten elkaar meer dan de Joden – tweedracht in de Palestijnse samenleving*

Sinds de jaren zestig van de vorige eeuw strijden de Palestijnen voor een onafhankelijke staat. Zelden duurde een revolutie zo lang. Hoe komt het dat er nog geen Palestijnse staat is? Het meest gehoorde antwoord is: de Israëlische bezetting. Toch zien veel Palestijnen hun eigen leiders en het onderlinge geweld als de grootste bedreigingen voor vrede. Waarom dreef de Palestijnse ‘lente’ over en blijft het bij de Palestijnen winter?
Deze cursus gaat niet over Israël of over de Israëlische bezetting en alle gevolgen voor de Palestijnen, maar over een historische vraag die doorgaans niet gesteld wordt: waarom zijn de Palestijnen banger voor elkaar dan voor de Israëlische bezetter? Deze vraag is altijd verborgen gebleven achter de schermen van de wereldpolitiek, terwijl Palestijnen die niet tot de elite behoren al decennia lijden onder de Palestijnse broederstrijd. Rechtvaardigt de vijftig jaar durende bezetting het negeren van dit drama?
Aan bod komen de onderlinge Palestijns(-Arabische) verhoudingen tijdens de Arabische Opstand in 1936, de jaren 1946-1948, de eerste intifada (1987), de ondertekening van het verdrag van Oslo en de terugkeer van Arafat (1993/1994), de tweede intifada (2000) en de burgeroorlog in 2007.
En tot slot: is deze problematiek op te lossen?

Docent: Els van Diggele
Cursusmiddag: dinsdag van 15.30 tot 17.00 uur op 23 en 30 oktober en 13 en 20 november 2018

* Naar de titel van het gelijknamige boek van de docent